Trốc tru là gì?
Tin tức

Trốc tru là gì? Tìm hiểu các phương ngữ khác của xứ Nghệ

Tiếng Việt được xem là một trong số những ngôn ngữ có sự phong phú và đa dạng cao. Tiếng Việt không chỉ mang nhiều ý nghĩa, mà trong Tiếng Việt còn có rất nhiều ngôn ngữ vùng miền khác nhau. Thậm chí, là người Việt chính hiệu, đôi khi cũng không thể hiểu hết được ngôn ngữ Tiếng Việt khi khác vùng miền. Đặc biệt là dạo gần đây, giới trẻ thường hay dùng một số phương ngữ miền Trung, trong đó có từ “trốc tru” khiến nhiều người cảm thấy không hiểu.

Vì thế trong bài viết hôm nay, chúng tôi sẽ giải thích ý nghĩa của từ trốc tru là gì, cùng với đó là một số phương ngữ miền Trung khác. Các bạn hãy cùng tìm hiểu nhé!

Trốc tru là gì? Trốc tru là một từ ngữ của vùng Nghệ An, trong đó từ “trốc” nghĩa là “cái đầu”, từ “tru” nghĩa là “con trâu”, từ “trốc tru” ghép lại nghĩa là “cái đầu con trâu”. Từ này thường được dùng để chỉ những người có tính cách bướng bỉnh, lì lợm, khó dạy bảo, không nghe lời bất kỳ ai.

Trốc tru là gì?

Phương ngữ hay còn gọi là từ ngữ địa phương, là một trong những nét đặc trưng của Tiếng Việt. Khi bạn đi đến những vùng miền khác, nghe người dân nói chuyện với nhau bằng tiếng địa phương, thì chắc hẳn ai cũng sẽ ít nhiều không hiểu được. Chẳng hạn như từ “trốc tru”, vốn là một từ ngữ của vùng Nghệ An, được người dân xứ Nghệ sử dụng khá nhiều trong giao tiếp hàng ngày, nhưng nhiều người vùng khác khi nghe lại không hiểu được.

Vậy trốc tru là gì? Trong phương ngữ của vùng Nghệ An, Hà Tĩnh thì từ “trốc” được dùng để nói về “cái đầu”, còn từ “tru” nghĩa là “con trâu”. Khi ghép hai từ “trốc tru” lại với nhau thì sẽ mang ý nghĩa là “cái đầu con trâu”. Đây cũng chính là nghĩa gốc hay còn gọi là nghĩa đen của từ “trốc tru”.

Ý nghĩa của trốc tru là gì?
Trốc tru là gì? Trốc có nghĩa là cái đầu, tru có nghĩa là con trâu, trốc tru ghép lại có nghĩa là cái đầu con trâu. 

Tuy nhiên, trong giao tiếp hàng ngày, thì từ “trốc tru” lại thường được dùng nhiều theo nghĩa bóng hơn là nghĩa đen. Vì nghĩa bóng của từ “trốc tru” thường được được dùng để gọi những người có tính cách bướng bỉnh, lì lợm, không nghe lời bất kỳ ai. Mặc dù mang ý chê bai, nhưng từ ngữ này lại không hề mang nghĩa tiêu cực. Mà giống như một lời trách mắng nhẹ nhàng, thường được người lớn dùng để “mắng vui” người nhỏ.

Ví dụ: Hấn là đứa trốc tru đó

Nói chung, người dân Nghệ An thường dùng từ “trốc tru” để chỉ những người nghịch ngợm, lì lợm, không biết nghe lời với ý nhẹ nhàng, nói vui. Nhưng trong một số trường hợp, từ “trốc” sẽ không mang nghĩa là “cái đầu”, như trong từ “trốc cúi” thì sẽ có nghĩa là “cái đầu gối”.

Trốc tru là gì trong phương ngữ miền Trung?
Trốc tru thường được dùng để chỉ những người có tính bướng bỉnh, khó dạy, không nghe lời ai cả.

Khu mấn nghĩa là gì?

Bên cạnh từ “trốc tru”, thì từ “khu mấn” hay “quả khu mấn” cũng được khá nhiều người thắc mắc, không hiểu đây là loại quả gì mà nghe tên lạ quá. Thật ra, khi nghe đến “quả khu mấn”, chắc hẳn không ít người nghĩ rằng đây chính là tên gọi của một loại quả nào đó. Nhưng thật chất, đây không phải tên của một loại quả, “khu mấn” là một từ ngữ tiếng Nghệ, trong đó “khu” nghĩa là “mông”, “mấn” nghĩa là “váy”.

Từ “khu mấn” hay “quả khu mấn” được dùng để chỉ phần vải của chiếc váy bị sờn ở phần mông. Sở dĩ có từ ngữ này là do khi xưa, phụ nữ xứ Nghệ thường mặc những chiếc váy đen vải thô. Mà ngày xưa, ông bà ta thì chỉ có làm nghề nông, lao động tay chân, nên sau khi làm nông xong, chị em thường có thói quen “bạ đâu ngồi đấy” để nghỉ ngơi và tám chuyện với nhau. Nên phần mông phía sau thường bị vấy bẩn và dễ bị sờn màu, chỗ bị sờn đó được gọi là “khu mấn”.

Hiểu theo một cách đơn giản thì từ “khu mấn” chỉ những nơi không sạch sẽ, bị vấy bẩn, nên rất xấu xí. Chính vì thế, mặc dù ngày nay, hình ảnh “khu mấn” đã không còn, nhưng người dân xứ Nghệ vẫn dùng từ “khu mấn” mỗi khi muốn nói về điều gì đó không đẹp đẽ, xấu xí, dơ bẩn. Ngoài ra, từ “khu mấn” còn được dùng với nghĩa là nghèo nàn, không còn gì cả.

Ví dụ 1:

Người A: Tau mặc cái áo ni mi thấy có đẹp không?

Người B: Tau thấy như cái khu mấn ý.

Ví dụ 2:

Người A: Nghe đồn nhà cái Hà giàu lắm.

Người B: Có cái khu mấn chứ giàu.

Nghĩa bóng của trốc tru là gì?
Khu mấn là từ dùng để nói về phần mông váy bị vấy bẩn, bị sờn của phụ nữ thời xưa.

Một số phương ngữ khác của vùng Nghệ An, Hà Tĩnh

Để hiểu thêm về phương ngữ của vùng Nghệ An, Hà Tĩnh thì ngay sau đây chúng tôi sẽ chia sẻ thêm một vài từ ngữ dân gian thường dùng:

Tau: nghĩa là Tao

Choa: nghĩa là Chúng tao

Mi: nghĩa là Mày

Bọn bây, lũ bây: nghĩa là Các bạn

Hấn, hẫn: nghĩa là Hắn, nó

Nớ: nghĩa là Đó, cái kia

Bổ: nghĩa là Ngã

Trấp vả: nghĩa là Đùi

Gưởi: nghĩa là Gửi

Hun: nghĩa là Hôn

Chưởi: nghĩa là Chửi

Chi rứa hầy: nghĩa là Cái gì đó

Cấy: nghĩa là Cái

Cấy cươi: nghĩa là Cái sân

Cấy chủi: nghĩa là Cái chổi

Ngẩn: nghĩa là Ngốc

Đọi: nghĩa là Bát

Vung/Vàng: nghĩa là Nắp nồi

Trửa: nghĩa là Giữa, trên

Đàng: nghĩa là Đường

Nác: nghĩa là Nước

Trù: nghĩa là Trầu

Mần: nghĩa là Làm

Đọt: nghĩa là cái Chén

Người ta thường nói rằng, từ ngữ và giọng nói của người dân xứ Nghệ – Tĩnh cũng giống như con người nơi đây, đó chính là luôn tràn ngập tình yêu thương, sự chung thủy sắc son. Giống như trong bài thơ Tiếng Nghệ của Nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi sau đây, sẽ giúp chúng ta hiểu sâu hơn về phương ngữ cũng như tính tình của con người xứ Nghệ:

Tiếng Nghệ

Cái gầu thì bảo cái đài

Ra sân thì bảo ra ngoài cái cươi

Chộ tức là thấy mình ơi

Trụng là nhúng đấy đừng cười nghe em

Thích chi thì bảo là sèm

Nghe ai bảo đọi thì mang bát vào

Cá quả lại gọi cá tràu

Vo trốc là bảo gội đầu đấy em…

Nghe em giọng Bắc êm êm

Bà con hàng xóm đến xem chật nhà

Răng chưa sang nhởi nhà choa

Bà o đã nhốt con ga trong truồng

Em cười bối rối mà thương

Thương em một lại trăm đường thương quê

Gió Lào thổi rạc bờ tre

Chỉ nghe giọng nói đã nghe nhọc nhằn

Chắt từ đá sỏi đất cằn

Nên yêu thương mới sâu đằm đó em!

Chúng ta đều biết rằng, ở mỗi tỉnh thành, mỗi vùng miền trên đất nước ta, đều có rất nhiều nét đặc trưng riêng và thú vị, đặc biệt là ngôn ngữ. Hy vọng rằng với những thông tin mà bài viết chia sẻ đã giúp các bạn hiểu được trốc tru là gì. Cũng như bổ sung thêm vào từ điển ngôn ngữ của mình nhiều từ ngữ thú vị của vùng Nghệ An, Hà Tĩnh nhé.

Bạn cũng có thể thích..

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *